نکات مهم قبل از قرار داد طراحی سایت
همین اول کار خیالت رو راحت کنم: مهمترین نکته قبل از بستن قرارداد طراحی سایت اینه که «بدون قرارداد کتبی حتی یک قدم هم برندارید». شما باید مطمئن باشید که مالکیت ۱۰۰ درصد دامنه، هاست و تمام پنلهای جانبی (مثل پیامک و چت آنلاین) به نام خودتونه، تکلیف پشتیبانی فنی بعد از تحویل سایت روشنه و دقیقاً میدونید بابت چه امکاناتی دارید پول میدید. اگه اینها توی قرارداد نباشه، عملا صاحب سایت خودتون نیستید و فقط دارید اجارهنشینی میکنید!
اهمیت توجه به جزئیات در همکاریهای غیررسمی
تصور کن «رضا» یه تولیدی کفش داره و بعد از کلی کلنجار رفتن با خودش، تصمیم میگیره بیزینسش رو بیاره توی اینترنت. با یه طراح سایت که اتفاقاً از دوستای دورش هم هست توی یه کافه میشینه. طراح میگه: «رضا جان، غمت نباشه، یه سایت برات میزنم هلو! کارهای هاست و دامنهاش هم خودم انجام میدم که تو اذیت نشی.» رضا هم با خوشحالی یه مبلغی رو واریز میکنه و همهچیز با یه «اوکی» ساده شروع میشه.
۶ ماه میگذره، سایت بالا میاد، اما یهو رضا میبینه سرعت سایتش افتضاح شده. زنگ میزه به دوستش، اما اون یا جواب نمیده یا میگه: «سرم شلوغه، هفته دیگه نگاه میکنم». رضا که کلافه شده میخواد بره سراغ یه شرکت دیگه، اما تازه میفهمه که نه رمز ورود به پنل هاست رو داره و نه دامنه به نام خودشه! در واقع رضا صاحب یه سایت شده که کلیدش دست یکی دیگهست و اون آدم هم غیبش زده. داستان رضا، داستان خیلی از کساییه که “نکات قبل از قرارداد” رو فدای اعتماد و رودربایستی کردن. برای اینکه شما رضا نشید، این راهنمای کامل رو تا ته بخونید.
ضرورت تنظیم قرارداد مکتوب در پروژههای طراحی وب
ببینید، رفاقت و اعتماد توی جای خودش خیلی هم محترمه، اما توی دنیای بیزینس، قرارداد یعنی «احترام به وقت و سرمایه طرفین». خیلیها فکر میکنن قرارداد بستن یعنی بیاعتمادی، در حالی که دقیقاً برعکسشه. قرارداد به شما میگه که اگر طراح فردا روزی موبایلش رو خاموش کرد یا به هر دلیلی نتونست کار رو ادامه بده، شما چه حقوقی دارید. توی قرارداد باید تمام جزئیات از رنگ سازمانی گرفته تا تعداد صفحات و نحوه نمایش در موبایل ذکر بشه. یادت باشه جملات کلی مثل «طراحی سایت فروشگاهی با بهترین کیفیت» هیچ ارزش قانونی نداره. باید دقیقاً بنویسید «بهترین کیفیت» یعنی چی؟ یعنی سرعت لود زیر ۳ ثانیه؟ یعنی امنیت تضمین شده؟ شفافیت، رمز موفقیت شماست.
لزوم تعیین دقیق مالکیت کامل وبسایت و زیرساختها
این بخش همون جاییه که اکثر کارفرماها توش ضربه میخورن و من میخوام خیلی روش تاکید کنم. شما دارید هزینه میکنید که «صاحب» یک دارایی دیجیتال بشید.
- دامنه (آدرس سایت): دامنه هویت شماست. حتماً و حتماً باید با ایمیل و مشخصات خودتون ثبت بشه. اگه دامنه .ir میگیرید، خودتون باید توی سایت ایرنیک عضو بشید و شناسه بگیرید. نذارید طراح با شناسه خودش دامنه رو ثبت کنه.
- هاست (فضای میزبانی): هاست مثل زمین خونهتونه. اگه هاست به نام شما نباشه، طراح هر وقت بخواد میتونه سایت رو از دسترس خارج کنه. حتماً بخواید که اکانت هاست با ایمیل خودتون ساخته بشه و دسترسی کامل (DirectAdmin یا cPanel ) رو بهتون بدن.
- پنلهای جانبی: امروزه سایتها فقط یک صفحه وب نیستن. پنل پیامک برای تایید ثبتنام مشتری، سامانههای چت آنلاین (مثل گفتینو)، یا پنلهای ایمیل مارکتینگ؛ همه اینها باید با شماره تماس و ایمیل خودتون فعال بشن. فردا روزی که بخواید با یه تیم دیگه کار کنید، نباید برای دسترسی به اینها دستبوس طراح قبلی باشید!
بررسی شرایط و تعهدات پشتیبانی فنی پس از تحویل وبسایت
خیلی از طراحها سایت رو تحویل میدن و خداحافظ! اما سایت مثل یک موجود زندهست. وردپرس یا هر سیستم دیگهای نیاز به آپدیت داره، ممکنه تداخل افزونه پیش بیاد یا کلاً یه روز بیدار شید و ببینید سایت بالا نمیاد. توی قرارداد باید بند «پشتیبانی فنی» رو با دقت بخونید.
پشتیبانی شامل چیه؟ آیا فقط رفع باگهای قبلیه یا اگه بخواید یه عکس عوض کنید هم کمکتون میکنن؟
هزینهاش چطوره؟ معمولاً مجموعههای حرفهای مثل طراح وب شرق، یک سال پشتیبانی فنی رایگان روی پلنهاشون دارن تا مشتری با خیال راحت کارش رو شروع کنه. حتماً بپرسید که بعد از اون یک سال، هزینه تمدید چقدره تا سال بعد غافلگیر نشید.
نکات تکمیلی و موارد فنی که پیش از قرارداد باید شفافسازی شوند.
طراح سایت کارش طراحی و کدنویسیه، اما دنیای وب خیلی وسیعتر از این حرفاست. قبل از قرارداد بپرسید:
- امنیت: چه لایههای امنیتی روی سایت پیاده میشه؟ آیا گواهی SSL (اون قفل سبز کنار آدرس) رایگانه یا باید براش پول بدید؟
- سرعت: سایت قراره چقدر سریع باشه؟ اگه سایت سنگین باشه و دیر بالا بیاد، مشتری قبل از دیدن محصولاتتون، سایت رو میبنده.
- ریسپانسیو بودن: امروز بیشتر از ۷۰ درصد مردم با گوشی سایتها رو میبینن. اگه سایتتون توی موبایل بهمریخته باشه، عملاً پولتون رو دور ریختید. این رو حتماً توی قرارداد به عنوان یک ویژگی الزامی ذکر کنید.
اصول صحیح و مرحلهبندی پرداخت در قرارداد طراحی سایت
هیچوقت تمام پول رو اول کار ندید! بهترین مدل پرداخت، مدل مرحلهایه (Milestone). مثلاً:
- ۳۰ درصد اول قرارداد برای شروع کار.
- ۳۰ درصد بعد از تایید طرح اولیه (دمو).
- ۳۰ درصد بعد از وارد کردن اطلاعات و تست نهایی.
- ۱۰ درصد باقیمانده بعد از آموزش و تحویل کامل دسترسیها. اینجوری هم طراح انگیزه داره کار رو سریعتر پیش ببره، هم شما خیالتون راحته که پولتون بابت کارِ انجام شده پرداخت میشه.
اهمیت آموزش کارفرما برای مدیریت وبسایت
فکر کنید سایت آماده شده و عالیه. حالا میخواید قیمت یک محصول رو عوض کنید یا یه مقاله جدید توی وبلاگ بذارید. اگر بلد نباشید، باید مدام به طراح زنگ بزنید و بابت هر تغییر کوچیک پول بدید. توی قرارداد قید کنید که طراح موظفه یک جلسه آموزشی (حضوری یا ویدئویی) برای شما برگزار کنه و کار با پنل مدیریت رو یادتون بده. شما باید بتوانید بدون نیاز به هیچ متخصصی، محتوای سایتتون رو مدیریت کنید.
چرا "طراحان وب شرق" رو مثال زدیم؟
وقتی دنبال یه تیم برای طراحی سایت میگردید، باید سراغ کسانی بروید که دغدغههای شما رو میفهمن. مجموعهای مثل طراحان وب شرق دقیقاً دست میذاره روی همین نقاط حساس. اونا میدونن که کاربر نگران مالکیت سایتشه، برای همین از همون اول همهچیز رو به نام خودتون ثبت میکنن. از طرفی، با ارائه پشتیبانی فنی یکساله، این حس رو بهتون میدن که بعد از لانچ سایت، تنها رها نمیشید.
در واقع، تفاوت یک «فریلنسر تازهکار» با یک «تیم حرفهای» توی همین جزئیاته؛ حرفهایها قبل از اینکه شما بپرسید، جواب دغدغههاتون رو توی قراردادشون آماده کردن.
نتیجهگیری
دوستان عزیزم، طراحی سایت قراره موتور پولسازی بیزینس شما باشه، پس براش وقت بذارید. قرارداد بستن شاید نیمساعت وقتتون رو بگیره، اما میتونه از ماهها دویدن توی راهروهای دادگاه یا از دست رفتن کل سرمایهتون جلوگیری کنه. یادتون باشه: مالکیت کامل، پشتیبانی مشخص و لیست دقیق امکانات، سه ضلع مثلث موفقیت شما در شروع این راهه.
امیدوارم این راهنما بهتون کمک کنه تا با خیالی راحت و لبخندی روی لب، قرارداد سایتتون رو امضا کنید و بیزنس تون رو بترکونید!
